ราคาทองขึ้นลงเพราะอะไร 6 ปัจจัยที่ต้องรู้
- หลายคนดูราคาทองทุกวันแต่ไม่รู้ว่าตัวเลขที่เห็นขยับเพราะอะไร บางวันทองโลกขึ้นแต่ทองไทยกลับนิ่ง บางวันทองโลกนิ่งแต่ทองไทยขึ้นเฉย ๆ ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่มาจากปัจจัยคนละตัวที่ทำงานพร้อมกัน บทความนี้แยกให้เห็นทีละข้อว่ามีอะไรบ้าง และตัวไหนสำคัญกับคนซื้อทองในไทยที่สุด
สูตรสั้น ๆ ที่อธิบายราคาทองไทยได้เกือบทั้งหมด
ก่อนจะไล่ทีละปัจจัย ให้จำโครงนี้ไว้ก่อน เพราะมันอธิบายได้เกินครึ่งของสิ่งที่เห็นบนกระดานราคา
ราคาทองไทย ≈ ราคาทองตลาดโลก × อัตราแลกเปลี่ยนบาทต่อดอลลาร์ + ต้นทุนในประเทศ
แปลเป็นภาษาคนคือ ราคาทองที่คุณเห็นในร้านทองมาจากสองก้อนใหญ่ที่คูณกัน ก้อนแรกคือทองโลกซึ่งซื้อขายกันเป็นดอลลาร์ต่อออนซ์ ก้อนที่สองคือค่าเงินบาท เพราะเราต้องแปลงดอลลาร์กลับมาเป็นบาท ตัวไหนขยับก็ทำให้ราคาที่หน้าร้านขยับได้ทั้งคู่ และบางครั้งสองตัวนี้ก็หักล้างกันเองจนราคาดูนิ่ง
นี่คือคำตอบว่าทำไมบางวันคุณเห็นข่าวว่าทองโลกพุ่ง แต่ทองไทยขึ้นนิดเดียว เพราะวันนั้นบาทอาจแข็งขึ้นพอดี ซึ่งดึงราคาทองไทยลงมาสวนทางกัน
ปัจจัยที่ 1 ราคาทองในตลาดโลก
ทองเป็นสินค้าที่ซื้อขายกันทั่วโลกด้วยราคาอ้างอิงเดียว คือดอลลาร์สหรัฐต่อทรอยออนซ์ เวลามีคนพูดว่า "ทองโลก" หมายถึงราคานี้ ไม่ใช่ราคาบาทละที่เราคุ้นเคย
ราคาทองโลกขยับตลอด 24 ชั่วโมงตามเวลาซื้อขายที่ลอนดอน นิวยอร์ก และเอเชีย พอตลาดนิวยอร์กเปิดตอนกลางคืนบ้านเรา ราคามักขยับแรงกว่าช่วงกลางวัน ร้านทองไทยจึงประกาศราคาใหม่หลายรอบต่อวัน ไม่ใช่วันละครั้ง
ปัจจัยที่ 2 ค่าเงินบาท ตัวที่คนไทยมักลืม
ข้อนี้สำคัญมากแต่ถูกมองข้ามบ่อยที่สุด เพราะทองโลกคิดเป็นดอลลาร์ เวลาแปลงกลับมาเป็นบาท ค่าเงินจึงเข้ามาเกี่ยวโดยตรง
- บาทอ่อน (ต้องใช้บาทมากขึ้นแลกดอลลาร์) → ทองไทยแพงขึ้น แม้ทองโลกจะนิ่ง
- บาทแข็ง (ใช้บาทน้อยลงแลกดอลลาร์) → ทองไทยถูกลง แม้ทองโลกจะนิ่ง
ลองดูตัวอย่างสมมติให้เห็นภาพ สมมติทองโลกอยู่ที่ระดับเดิมทั้งสัปดาห์ไม่ขยับเลย แต่บาทอ่อนจาก 34 เป็น 35 บาทต่อดอลลาร์ นั่นคืออ่อนลงราว 3% ราคาทองไทยก็จะขยับขึ้นราว 3% ตามไปด้วยทั้งที่ทองโลกไม่ได้ขึ้นเลยสักบาท (ตัวเลขนี้เป็นตัวอย่างสมมติเพื่ออธิบายกลไก ไม่ใช่ราคาจริง)
ถ้าอยากเข้าใจเรื่องค่าเงินให้ลึกขึ้น อ่านต่อได้ที่บทความ ค่าเงินบาทอ่อน–แข็ง กระทบพอร์ตหุ้นยังไง ซึ่งใช้หลักคิดชุดเดียวกัน
ปัจจัยที่ 3 ดอกเบี้ยและนโยบายการเงินสหรัฐ
ทองไม่จ่ายดอกเบี้ยและไม่จ่ายปันผล ถือไว้เฉย ๆ ไม่ได้อะไรระหว่างทาง เวลาดอกเบี้ยในตลาดสูง การถือทองจึงมี "ค่าเสียโอกาส" สูงตามไปด้วย เพราะเงินก้อนเดียวกันเอาไปฝากหรือซื้อพันธบัตรได้ผลตอบแทนแน่นอนกว่า
โดยทั่วไปจึงเห็นความสัมพันธ์แบบนี้ แม้จะไม่เป๊ะทุกครั้ง
| สถานการณ์ | แนวโน้มที่มักเกิดกับทอง | เหตุผล |
|---|---|---|
| ดอกเบี้ยสหรัฐขาขึ้น | กดดันราคาทอง | ค่าเสียโอกาสของการถือทองสูงขึ้น |
| ดอกเบี้ยสหรัฐขาลง | หนุนราคาทอง | ถือทองเสียโอกาสน้อยลง |
| ดอลลาร์แข็งค่า | กดดันราคาทอง | คนถือสกุลอื่นซื้อทองได้แพงขึ้น |
ย้ำว่าเป็นแนวโน้มทั่วไป ไม่ใช่กฎตายตัว มีหลายช่วงในประวัติศาสตร์ที่ทองขึ้นพร้อมดอกเบี้ย เพราะปัจจัยข้ออื่นแรงกว่า
ปัจจัยที่ 4 ความกลัวและความไม่แน่นอน
ทองถูกใช้เป็นที่หลบภัยมานาน เวลาเกิดสงคราม วิกฤตการเงิน หรือความไม่แน่นอนทางการเมืองใหญ่ ๆ เงินมักไหลเข้าทองในระยะสั้น ทำให้ราคาพุ่งเร็วกว่าปกติ
แต่ข้อนี้มีจุดที่ต้องระวัง คือมันมาเร็วไปเร็ว พอความกลัวคลี่คลาย ราคาที่ขึ้นมาเพราะข่าวมักถอยกลับ คนที่ซื้อตอนข่าวแรงที่สุดจึงมักซื้อได้ในราคาที่แพงที่สุดของรอบนั้นพอดี
ปัจจัยที่ 5 แรงซื้อของธนาคารกลางทั่วโลก
ธนาคารกลางหลายประเทศถือทองเป็นส่วนหนึ่งของทุนสำรอง เวลาธนาคารกลางเพิ่มการซื้อทองต่อเนื่องหลายไตรมาส มันสร้างแรงซื้อพื้นฐานที่หนุนราคาในระยะยาว ไม่ใช่แค่เก็งกำไรรายวัน
ข้อนี้เป็นปัจจัยระยะยาว ไม่ค่อยเห็นผลในกรอบวันหรือสัปดาห์ แต่ถ้าดูกราฟทองเป็นปี ๆ มันคือหนึ่งในแรงที่อยู่เบื้องหลัง
ปัจจัยที่ 6 ต้นทุนและอุปสงค์ในประเทศ
สุดท้ายคือปัจจัยในบ้านเรา ซึ่งอธิบายส่วนต่างเล็ก ๆ ระหว่างร้านแต่ละร้าน
- ต้นทุนนำเข้าและค่าขนส่งทองคำเข้าประเทศ
- ส่วนต่างราคาซื้อกับราคาขายคืนที่แต่ละร้านตั้ง
- ความต้องการตามฤดูกาล เช่น ช่วงเทศกาลหรือช่วงแต่งงาน
- ค่ากำเหน็จ ซึ่งมีเฉพาะทองรูปพรรณ ไม่มีในทองแท่ง
เรื่องค่ากำเหน็จกับส่วนต่างซื้อขายคืน อธิบายละเอียดไว้แล้วในบทความ ทองแท่งกับทองรูปพรรณ ต่างกันยังไง แบบไหนคุ้มกว่า
วิธีดูว่าวันนี้ทองขึ้นเพราะอะไร
เวลาเห็นราคาทองขยับแรง ลองไล่เช็กตามลำดับนี้ จะแยกสาเหตุได้เร็ว
- ดูราคาทองโลกก่อน ว่าขึ้นหรือลงกี่เปอร์เซ็นต์
- ดูค่าเงินบาทต่อดอลลาร์ ว่าอ่อนหรือแข็งกี่เปอร์เซ็นต์
- เอาสองตัวมาบวกกันคร่าว ๆ ถ้าใกล้เคียงกับที่ทองไทยขยับ แปลว่าอธิบายได้หมดแล้ว
- ถ้ายังเหลือส่วนต่างเยอะ ค่อยไปดูข่าวดอกเบี้ยหรือเหตุการณ์ใหญ่
ดูราคาทองและค่าเงินได้ที่หน้า หมวดทองคำ และ หมวดค่าเงิน ของเรา
คำถามที่พบบ่อย
ทองโลกขึ้นแต่ทองไทยไม่ขึ้น เป็นไปได้ไหม
เป็นไปได้และเกิดบ่อย ถ้าวันนั้นบาทแข็งค่าพอดี ผลของค่าเงินจะหักล้างผลของทองโลก ทำให้ราคาที่หน้าร้านดูเหมือนไม่ขยับ
ควรซื้อทองตอนไหน
ไม่มีใครจับจังหวะได้แม่นทุกครั้ง คนที่ตั้งใจถือยาวส่วนใหญ่จึงเลือกทยอยซื้อเป็นงวด แทนที่จะทุ่มก้อนเดียว เพราะเฉลี่ยต้นทุนได้และไม่ต้องเดาว่าวันไหนคือจุดต่ำสุด
ราคาทองในประกาศกับราคาที่ร้านคิดจริง ต่างกันไหม
ต่างได้ เพราะประกาศเป็นราคากลางอ้างอิง แต่ละร้านมีส่วนต่างของตัวเอง โดยเฉพาะราคารับซื้อคืน ควรถามให้ชัดทั้งราคาซื้อและราคาขายคืนก่อนตัดสินใจ
ถือทองยาว ๆ ได้ผลตอบแทนเท่าไร
ไม่มีตัวเลขรับประกัน ทองไม่จ่ายดอกเบี้ยหรือปันผล ผลตอบแทนมาจากส่วนต่างราคาอย่างเดียว และมีช่วงที่ราคานิ่งหรือติดลบยาวหลายปีได้ จึงมักถูกใช้เป็นส่วนหนึ่งของพอร์ต มากกว่าจะเป็นสินทรัพย์หลักเพียงอย่างเดียว
บทความนี้อธิบายหลักการและวิธีคิด ไม่ได้ระบุราคาทอง ณ วันใดวันหนึ่ง ราคาซื้อขายจริงให้ดูจากประกาศของสมาคมค้าทองคำแห่งประเทศไทย ใช้เพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน
สมัครสมาชิกฟรี รับสรุปข่าวก่อนตลาดเปิด และอ่านบทความย้อนหลังได้ครบ
สมัครฟรี เข้ากลุ่มข่าวหุ้น