ก่อนซื้อคริปโต เช็ก 7 ข้อนี้ก่อน
- คนที่เสียเงินหนักกับคริปโตส่วนใหญ่ไม่ได้เสียเพราะเลือกเหรียญผิด แต่เสียเพราะเข้าไปตอนที่ยังไม่พร้อม ด้วยเงินที่ไม่ควรใช้ และไม่มีแผนว่าจะออกตอนไหน เช็กลิสต์นี้ไม่ได้บอกว่าควรซื้อหรือไม่ควรซื้อ แต่ช่วยให้รู้ว่าตัวเองพร้อมหรือยัง
ข้อ 1 มีเงินสำรองฉุกเฉินครบแล้วหรือยัง
ข้อนี้อยู่ก่อนทุกข้อด้วยเหตุผลเดียว คือถ้าเกิดเรื่องต้องใช้เงินด่วน แล้วเงินก้อนเดียวที่มีอยู่ในคริปโต คุณจะถูกบังคับให้ขายตอนไหนก็ได้ รวมถึงตอนที่ราคาลงหนักที่สุด
เงินสำรองฉุกเฉินคือเงินที่พร้อมใช้ทันทีและมูลค่าไม่แกว่ง ซึ่งคริปโตเป็นสิ่งที่ตรงข้ามกับคำอธิบายนี้ทุกข้อ
รายละเอียดว่าควรมีเท่าไรอยู่ที่ เงินสำรองฉุกเฉิน ควรมีเท่าไรก่อนเริ่มลงทุน
ข้อ 2 เงินก้อนนี้หายไปทั้งหมด ชีวิตยังเดินต่อได้ไหม
ถามตัวเองด้วยตัวเลขจริง ไม่ใช่ถามลอย ๆ ลองพูดออกมาดัง ๆ ว่า "ถ้าเงินจำนวนนี้กลายเป็นศูนย์พรุ่งนี้ ฉันจะ…"
ถ้าคำตอบมีคำว่าต้องกู้ ต้องขายของ ต้องขอเงินพ่อแม่ หรือจะนอนไม่หลับ แปลว่าจำนวนนั้นมากเกินไปสำหรับคุณ ณ ตอนนี้
ห้ามใช้เงินกู้ทุกรูปแบบ ไม่ว่าจะเป็นบัตรเครดิต สินเชื่อส่วนบุคคล หรือยืมจากคนรู้จัก เพราะดอกเบี้ยเดินแน่นอน แต่ผลตอบแทนไม่แน่นอนเลย
ข้อ 3 รับได้ไหมถ้ามูลค่าลดลงเกินครึ่งในไม่กี่เดือน
ไม่ใช่คำถามเชิงทฤษฎี เหตุการณ์แบบนี้เกิดขึ้นหลายครั้งในประวัติของสินทรัพย์กลุ่มนี้
ลองคิดเป็นตัวเลขจริง สมมติคุณใส่เงินไป 50,000 บาท แล้ววันหนึ่งเปิดแอปมาเห็น 20,000 บาท คุณจะทำอะไร
| ปฏิกิริยา | แปลว่า |
|---|---|
| เฉย ๆ ตามแผนเดิม | ขนาดที่ลงพอดีกับที่รับได้ |
| กังวลแต่ยังไม่ทำอะไร | เกือบพอดี ลองลดขนาดลง |
| อยากขายทิ้งทันที | ลงเยอะเกินไปสำหรับคุณ |
| อยากใส่เพิ่มเพื่อถัวเฉลี่ย | ระวัง นี่คือจุดที่คนขาดทุนหนักที่สุด |
ข้อ 4 อธิบายให้คนอื่นฟังได้ไหมว่ามันคืออะไร
ไม่ต้องอธิบายระดับเทคนิค แต่ควรตอบได้ว่า
- สิ่งที่ซื้อคืออะไร ทำหน้าที่อะไร
- ใครเป็นคนสร้าง และสร้างมาเพื่ออะไร
- มูลค่ามาจากไหน
- อะไรทำให้ราคาขึ้นหรือลง
ถ้าตอบข้อไหนไม่ได้เลย นั่นคือสัญญาณว่ายังไม่พร้อม เริ่มจากพื้นฐานก่อนที่ บิตคอยน์คืออะไร อธิบายแบบคนไม่เคยรู้จัก
ข้อ 5 รู้หรือยังว่าจะซื้อกับใคร และเก็บไว้ที่ไหน
สองเรื่องนี้ต้องตอบได้ก่อนโอนเงินก้อนแรก
- ซื้อกับใคร — ต้องเป็นผู้ประกอบการที่มีใบอนุญาตจาก ก.ล.ต. ตรวจจากเว็บไซต์ทางการเท่านั้น อ่านวิธีตรวจที่ ซื้อคริปโตในไทย ต้องดูอะไร
- เก็บไว้ที่ไหน — ทิ้งไว้ในกระดานหรือย้ายออกมาถือกุญแจเอง แต่ละทางมีความเสี่ยงคนละแบบ อ่านที่ เก็บคริปโตยังไงให้ปลอดภัย
ข้อ 6 มีแผนขายหรือยัง
คนส่วนใหญ่วางแผนตอนซื้ออย่างละเอียด แต่ไม่เคยคิดเลยว่าจะขายตอนไหน ผลคือตอนราคาขึ้นก็ไม่ขายเพราะคิดว่าจะขึ้นอีก ตอนราคาลงก็ไม่ขายเพราะไม่อยากยอมรับว่าขาดทุน
แผนขายไม่จำเป็นต้องซับซ้อน แค่เขียนไว้ล่วงหน้าก็พอ
- ถือไว้เพื่ออะไร มีเป้าหมายเวลาไหม
- ถ้าราคาขึ้นถึงระดับที่ตั้งใจ จะขายบางส่วนหรือทั้งหมด
- ถ้าราคาลงถึงระดับไหน จะยอมรับและออก
- ถ้าเหตุผลที่ซื้อตอนแรกเปลี่ยนไปแล้ว จะทำยังไง
เขียนใส่กระดาษหรือโน้ตในมือถือ ลงวันที่ไว้ เพราะตอนที่ตลาดเคลื่อนไหวแรง คุณจะไม่ได้คิดด้วยหัวเดียวกับตอนนี้
ข้อ 7 กำลังตัดสินใจด้วยเหตุผลหรือด้วยอารมณ์
สัญญาณเตือนที่พบบ่อยที่สุด
| สิ่งที่คิดอยู่ | สิ่งที่มันบอก |
|---|---|
| เพื่อนได้กำไรไปแล้ว ฉันตกรถ | กำลังตัดสินใจเพราะกลัวพลาด ไม่ใช่เพราะเข้าใจ |
| เห็นข่าวราคาพุ่งเลยรีบซื้อ | ตอนข่าวออก ราคามักขึ้นไปมากแล้ว |
| มีคนบอกว่าเหรียญนี้จะขึ้นแน่ | ไม่มีใครรู้อนาคต คนที่พูดแบบนี้มักมีส่วนได้เสีย |
| ขาดทุนอยู่ ต้องเอาคืนให้ได้ | กำลังไล่ตามการขาดทุน ซึ่งมักทำให้เสียหนักขึ้น |
| ใส่เพิ่มอีกนิดเดียวก็เท่าทุนแล้ว | เหตุผลนี้ไม่เกี่ยวกับมูลค่าของสิ่งที่ซื้อเลย |
ถ้าตรงกับข้อไหน วิธีที่ง่ายที่สุดคือหยุดสามวันแล้วค่อยกลับมาอ่านใหม่ โอกาสที่ดีจริงจะยังอยู่ในอีกสามวัน ส่วนการตัดสินใจที่มาจากความกลัวมักจางลง
สรุปเป็นตารางเช็ก
| ข้อ | ต้องตอบให้ได้ |
|---|---|
| 1 | มีเงินสำรองฉุกเฉินครบแล้ว |
| 2 | เงินก้อนนี้หายหมดแล้วยังอยู่ได้ |
| 3 | รับได้ถ้ามูลค่าลดลงเกินครึ่ง |
| 4 | อธิบายได้ว่าซื้ออะไรและมูลค่ามาจากไหน |
| 5 | รู้ว่าซื้อกับใครที่มีใบอนุญาต และจะเก็บที่ไหน |
| 6 | เขียนแผนขายไว้แล้ว |
| 7 | ไม่ได้ตัดสินใจเพราะกลัวตกรถหรือเพราะอยากเอาคืน |
ตอบไม่ได้ข้อไหนก็ยังไม่ต้องรีบ ตลาดนี้เปิดตลอด 24 ชั่วโมงทุกวัน ไม่มีวันที่เป็นวันสุดท้าย
คำถามที่พบบ่อย
ควรใส่เงินกี่เปอร์เซ็นต์ของพอร์ต
บทความนี้ไม่ระบุตัวเลข เพราะขึ้นกับฐานะ อายุ ภาระ และความเสี่ยงที่รับได้ของแต่ละคน หลักที่ใช้ได้คือสัดส่วนนั้นควรเป็นจำนวนที่ถ้าเป็นศูนย์แล้วแผนการเงินโดยรวมยังไม่พัง
ทยอยซื้อดีกว่าซื้อทีเดียวไหม
การทยอยซื้อช่วยลดความเสี่ยงเรื่องจังหวะ แต่ไม่ได้ลดความเสี่ยงของตัวสินทรัพย์เลย ถ้าสิ่งที่ซื้อไม่เหลือมูลค่า การทยอยซื้อก็ไม่ช่วยอะไร ข้อ 2 ถึง 4 จึงสำคัญกว่าเรื่องวิธีซื้อ
มีคนชวนลงทุนแล้วการันตีผลตอบแทน ควรทำยังไง
ปฏิเสธและอย่าโอนเงิน ไม่มีสินทรัพย์ความเสี่ยงสูงชนิดใดการันตีผลตอบแทนได้จริง การชวนลักษณะนี้เข้าข่ายการหลอกลวง แจ้ง ก.ล.ต. หรือตำรวจไซเบอร์ได้
ถ้าตอบได้ครบ 7 ข้อ แปลว่าซื้อได้เลยใช่ไหม
ไม่ใช่ เช็กลิสต์นี้บอกแค่ว่าคุณพร้อมรับความเสี่ยงในระดับหนึ่ง ไม่ได้บอกว่าสินทรัพย์นั้นดีหรือราคาเหมาะสม และไม่มีเช็กลิสต์ไหนที่ทำให้การลงทุนในสินทรัพย์ผันผวนสูงกลายเป็นเรื่องปลอดภัย
สินทรัพย์ดิจิทัลมีความเสี่ยงสูงและราคาผันผวนรุนแรง มีโอกาสสูญเงินทั้งจำนวน บทความนี้เป็นแนวทางประกอบการทบทวนตัวเอง ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน ไม่ได้แนะนำเหรียญหรือผู้ประกอบการรายใด ผู้ลงทุนต้องศึกษาและรับความเสี่ยงด้วยตนเอง
สมัครสมาชิกฟรี รับสรุปข่าวก่อนตลาดเปิด และอ่านบทความย้อนหลังได้ครบ
สมัครฟรี เข้ากลุ่มข่าวหุ้น