เก็บคริปโตยังไงให้ปลอดภัย กระเป๋าร้อนกับกระเป๋าเย็น
- ในโลกคริปโตมีประโยคหนึ่งที่พูดกันจนติดปาก คือใครถือกุญแจคนนั้นเป็นเจ้าของ ฟังดูเท่ แต่ด้านที่คนไม่ค่อยพูดถึงคือถ้าทำกุญแจหาย ไม่มีใครช่วยได้เลย ไม่มีปุ่มลืมรหัสผ่าน ไม่มีคอลเซ็นเตอร์ เงินหายถาวรจริง ๆ บทความนี้อธิบายว่ากุญแจที่ว่าคืออะไร เก็บยังไง และพลาดตรงไหนบ่อยที่สุด
กุญแจคืออะไร เข้าใจตรงนี้ก่อนแล้วที่เหลือง่าย
เหรียญของคุณไม่ได้ "อยู่ในกระเป๋า" แบบเงินสดในกระเป๋าสตางค์ เหรียญอยู่บนบล็อกเชนตลอดเวลา สิ่งที่กระเป๋าเก็บไว้จริง ๆ คือ กุญแจส่วนตัว ซึ่งเป็นสิ่งเดียวที่พิสูจน์ว่าคุณมีสิทธิ์ย้ายเหรียญนั้น
เปรียบเทียบให้เห็นภาพ เหรียญคือของที่อยู่ในตู้เซฟกลางที่ทุกคนมองเห็น กุญแจคือสิ่งที่เปิดช่องของคุณได้ ใครถือกุญแจก็ย้ายของออกได้ ไม่ต้องพิสูจน์ตัวตนอะไรเพิ่ม
ผลที่ตามมามีสองข้อ และทั้งคู่สำคัญเท่ากัน
- ทำกุญแจหาย = เข้าถึงเหรียญไม่ได้อีกเลย ไม่มีใครกู้คืนให้ได้
- คนอื่นได้กุญแจไป = เขาย้ายเหรียญออกได้ทันทีและตามคืนไม่ได้
seed phrase คืออะไร
seed phrase คือชุดคำภาษาอังกฤษ 12 หรือ 24 คำ ที่กระเป๋าให้คุณตอนสร้างครั้งแรก มันคือกุญแจของคุณในรูปแบบที่คนจดได้ ถ้ามือถือหายหรือพัง คุณเอาชุดคำนี้ไปใส่ในกระเป๋าเครื่องใหม่แล้วได้เหรียญคืนทั้งหมด
ข้อสำคัญที่ต้องเข้าใจคือ seed phrase คือเหรียญของคุณ ใครก็ตามที่เห็นชุดคำนี้ ย้ายเหรียญคุณออกได้ทันที ไม่ต้องรู้รหัสผ่านอะไรเพิ่ม
สิ่งที่ห้ามทำเด็ดขาดกับ seed phrase
| ห้ามทำ | เพราะอะไร |
|---|---|
| ถ่ายรูปเก็บไว้ในมือถือ | รูปมักซิงก์ขึ้นคลาวด์อัตโนมัติ และแอปหลายตัวขอสิทธิ์เข้าถึงรูป |
| พิมพ์เก็บในโน้ตหรืออีเมล | ถ้าบัญชีถูกแฮก เหรียญหายทันที |
| เก็บในไฟล์บนคอมพิวเตอร์ | มัลแวร์ค้นหาไฟล์แบบนี้เป็นอย่างแรก |
| ส่งให้ใครดู ไม่ว่าใครก็ตาม | ไม่มีเจ้าหน้าที่ที่ถูกต้องคนไหนขอดู seed phrase |
| พิมพ์ลงเว็บที่ไม่ใช่กระเป๋าของตัวเอง | เว็บปลอมที่หน้าตาเหมือนของจริงมีเยอะมาก |
วิธีที่ปลอดภัยกว่าคือเขียนด้วยลายมือลงกระดาษ เก็บในที่ปลอดภัยที่ไม่ใช่ที่เดียวกับอุปกรณ์ บางคนทำสำเนาสองชุดเก็บคนละที่ เผื่อไฟไหม้หรือน้ำท่วม
กระเป๋าแต่ละแบบ ต่างกันยังไง
| แบบ | กุญแจอยู่ที่ไหน | ข้อดี | ข้อเสีย |
|---|---|---|---|
| ทิ้งไว้ในกระดานเทรด | กับผู้ให้บริการ | ซื้อขายสะดวก ลืมรหัสก็กู้คืนได้ | ไม่ได้ถือกุญแจเอง เสี่ยงตามความมั่นคงของผู้ให้บริการ |
| กระเป๋าร้อน (แอปบนมือถือหรือคอม) | ในเครื่องคุณ ต่อเน็ตอยู่ | ใช้งานสะดวก ฟรี | เสี่ยงจากมัลแวร์และเว็บปลอม |
| กระเป๋าเย็น (อุปกรณ์แยก) | ในอุปกรณ์ที่ไม่ต่อเน็ต | ปลอดภัยที่สุดในทางปฏิบัติ | ต้องซื้ออุปกรณ์ ใช้งานยุ่งกว่า |
| จดกระดาษอย่างเดียว | บนกระดาษ | ไม่มีความเสี่ยงทางไซเบอร์ | เสี่ยงไฟไหม้ น้ำท่วม สูญหาย |
หลักที่คนใช้กันคือแบ่งตามจำนวนเงิน เงินก้อนเล็กที่ซื้อขายบ่อยเก็บในกระดานหรือกระเป๋าร้อน เงินก้อนใหญ่ที่ตั้งใจถือยาวย้ายไปกระเป๋าเย็น เหมือนไม่พกเงินสดทั้งหมดติดตัวไปไหนมาไหน
ซื้ออุปกรณ์กระเป๋าเย็น ต้องระวังอะไร
- ซื้อจากผู้ผลิตโดยตรงหรือตัวแทนทางการเท่านั้น — ห้ามซื้อมือสองหรือจากร้านที่ไม่รู้จัก เพราะมีเคสที่อุปกรณ์ถูกดัดแปลงมาก่อนขาย
- อุปกรณ์ต้องให้คุณสร้าง seed phrase เอง — ถ้ามาพร้อมชุดคำที่เขียนไว้ให้แล้ว แปลว่ามีคนอื่นรู้ชุดคำนั้นด้วย ให้ทิ้งทันที
- ตรวจซีลกล่องก่อนเปิด
วิธีหลอกที่เจอบ่อยที่สุด
- อ้างเป็นฝ่ายสนับสนุนแล้วขอ seed phrase — ไม่มีผู้ให้บริการที่ถูกต้องรายไหนขอ ถ้ามีคนขอ แปลว่าเป็นมิจฉาชีพ 100% ไม่มีข้อยกเว้น
- เว็บปลอมที่หน้าตาเหมือนของจริง — ชื่อโดเมนต่างกันตัวเดียว ให้พิมพ์ที่อยู่เว็บเองหรือใช้บุ๊กมาร์กที่บันทึกไว้ อย่ากดจากผลค้นหาหรือลิงก์ในแชท
- แอปปลอมในสโตร์ — ตรวจชื่อผู้พัฒนาและจำนวนดาวน์โหลด ทางที่ดีคือเข้าเว็บทางการแล้วกดลิงก์ไปสโตร์จากตรงนั้น
- แจกเหรียญฟรีให้เชื่อมกระเป๋า — การเชื่อมกระเป๋ากับเว็บที่ไม่รู้จัก อาจเป็นการอนุมัติให้เว็บนั้นย้ายเหรียญคุณออกได้
- เหรียญแปลกโผล่มาในกระเป๋าเอง — อย่าไปยุ่ง หลายครั้งเป็นกับดัก ที่ออกแบบให้คุณไปทำธุรกรรมกับสัญญาที่เป็นอันตราย
ชุดพื้นฐานที่ควรทำตั้งแต่วันแรก
- เปิดการยืนยันตัวตนสองชั้นทุกบัญชีที่เกี่ยวข้อง และใช้แอปสร้างรหัสแทน SMS ถ้าเลือกได้
- ใช้อีเมลแยกสำหรับบัญชีคริปโตโดยเฉพาะ ไม่ปนกับอีเมลที่ใช้สมัครทั่วไป
- ตั้งรหัสผ่านที่ไม่ซ้ำกับที่อื่นเลย
- เขียน seed phrase ลงกระดาษ เก็บแยกจากอุปกรณ์
- ทดลองโอนจำนวนน้อยก่อนทุกครั้งที่โอนไปที่อยู่ใหม่
- บันทึกที่อยู่ปลายทางที่ใช้ประจำไว้ในรายการโปรด ลดโอกาสพิมพ์ผิด
- บอกคนที่ไว้ใจได้ว่าถ้าเกิดอะไรขึ้นกับคุณ จะหาข้อมูลนี้ได้ที่ไหน
ข้อสุดท้ายคนมักลืม มีหลายเคสที่เจ้าของเสียชีวิตแล้วครอบครัวเข้าถึงสินทรัพย์ไม่ได้เลย เพราะไม่มีใครรู้ว่ากุญแจอยู่ที่ไหน
อ่านเพิ่ม
เข้าใจพื้นฐานก่อนได้ที่ บิตคอยน์คืออะไร อธิบายแบบคนไม่เคยรู้จัก เรื่องเลือกที่ซื้อที่ ซื้อคริปโตในไทย ทำยังไง ต้องดูอะไร และเช็กลิสต์ก่อนตัดสินใจที่ ก่อนซื้อคริปโต เช็ก 7 ข้อนี้ก่อน
คำถามที่พบบ่อย
เก็บไว้ในกระดานเทรดอันตรายไหม
มีความเสี่ยงคนละแบบกับการถือกุญแจเอง คือเสี่ยงจากความมั่นคงและระบบของผู้ให้บริการ ในอดีตมีกระดานในต่างประเทศที่ล้มแล้วลูกค้าไม่ได้เงินคืน แต่การถือกุญแจเองก็เสี่ยงที่ตัวคุณทำหายเอง ต้องชั่งน้ำหนักตามจำนวนเงินและความมั่นใจของตัวเอง
ลืมรหัสผ่านกระเป๋า กู้คืนได้ไหม
ถ้ายังมี seed phrase อยู่ กู้ได้โดยสร้างกระเป๋าใหม่แล้วใส่ชุดคำเข้าไป แต่ถ้า seed phrase หายไปด้วย ไม่มีทางกู้คืนได้เลย ไม่มีข้อยกเว้น
กระเป๋าเย็นจำเป็นไหมถ้ามีเงินไม่เยอะ
ขึ้นกับว่า "ไม่เยอะ" ของคุณคือเท่าไร หลักที่ใช้กันคือถ้าเงินก้อนนั้นหายไปแล้วเดือดร้อน ก็ควรลงทุนกับความปลอดภัยเพิ่ม ถ้าเป็นเงินจำนวนที่ยอมรับได้ว่าหายไปเลย การใช้กระเป๋าร้อนก็สมเหตุสมผล
มีคนอ้างว่าเป็นเจ้าหน้าที่ ขอ seed phrase มาช่วยแก้ปัญหา ควรทำยังไง
ตัดบทสนทนาทันที ไม่มีเจ้าหน้าที่ที่ถูกต้องคนไหนขอ seed phrase ไม่ว่ากรณีใด ถ้าเป็นบัญชีในผู้ประกอบการที่มีใบอนุญาต ให้ติดต่อผ่านช่องทางทางการที่หาจากเว็บไซต์เอง และแจ้ง ก.ล.ต. หรือตำรวจไซเบอร์ถ้าสงสัยว่าเป็นการหลอกลวง
สินทรัพย์ดิจิทัลมีความเสี่ยงสูงและราคาผันผวนรุนแรง บทความนี้อธิบายหลักความปลอดภัยทั่วไป ไม่ได้แนะนำผลิตภัณฑ์หรือยี่ห้อใด ไม่มีวิธีใดปลอดภัยสมบูรณ์ ผู้ถือสินทรัพย์ต้องรับความเสี่ยงเอง ใช้เพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน
สมัครสมาชิกฟรี รับสรุปข่าวก่อนตลาดเปิด และอ่านบทความย้อนหลังได้ครบ
สมัครฟรี เข้ากลุ่มข่าวหุ้น