เปิดพอร์ตหุ้นครั้งแรก ต้องเตรียมอะไรบ้าง

ก่อนเปิดพอร์ต ตอบตัวเองสามข้อนี้ให้ได้ก่อน

ไม่ใช่ทุกคนที่ควรเริ่มซื้อหุ้นตอนนี้ ลองตอบสามข้อนี้ตรง ๆ ก่อน ถ้าข้อไหนตอบไม่ได้ ให้จัดการข้อนั้นก่อนแล้วค่อยกลับมา

หนึ่ง มีเงินสำรองฉุกเฉินแล้วหรือยัง

เงินก้อนที่เอาไว้ใช้ตอนตกงาน รถเสีย หรือต้องเข้าโรงพยาบาล ถ้ายังไม่มีแล้วเอาเงินทั้งหมดไปลงหุ้น พอเกิดเรื่องขึ้นมาจริงคุณจะถูกบังคับให้ขาย ในจังหวะที่ไม่ได้เลือกเอง ซึ่งบ่อยครั้งคือตอนตลาดกำลังตก

สอง เงินก้อนนี้ไม่ต้องใช้ในสามปีข้างหน้าใช่ไหม

หุ้นแกว่งแรงในระยะสั้น ถ้ารู้อยู่แล้วว่าปีหน้าต้องใช้เงินก้อนนี้ดาวน์บ้าน การเอาไปลงหุ้นคือการเอาแผนชีวิตไปเสี่ยงกับสิ่งที่คุณควบคุมไม่ได้

สาม มีหนี้ดอกเบี้ยสูงค้างอยู่หรือเปล่า

หนี้บัตรเครดิตหรือหนี้นอกระบบคิดดอกเบี้ยสูงกว่าผลตอบแทนที่หุ้นให้โดยเฉลี่ยมาก การโปะหนี้พวกนี้ให้หมดก่อน คือ "ผลตอบแทนที่แน่นอน" ซึ่งหาไม่ได้จากการลงทุนใด ๆ

ผ่านสามข้อแล้วค่อยไปต่อ ถ้ายังไม่ผ่านข้อแรก อ่านเรื่อง เงินสำรองฉุกเฉินควรมีเท่าไร ก่อน

เอกสารที่ต้องเตรียม

สมัยก่อนต้องพิมพ์เอกสารแล้วส่งไปรษณีย์ ตอนนี้เกือบทุกเจ้าทำผ่านแอปได้หมด สิ่งที่ต้องมีติดมือ

• บัตรประชาชน ตัวจริง ใช้ถ่ายรูปในแอป ต้องยังไม่หมดอายุ
• บัญชีธนาคาร ที่เป็นชื่อตัวเอง ใช้ผูกสำหรับตัดเงินซื้อและรับเงินขาย
• หน้าสมุดบัญชีหรือ statement บางเจ้าขอเป็นรูปถ่าย
• ข้อมูลรายได้และแหล่งที่มาของเงิน ต้องกรอกตามจริง เป็นข้อกำหนดตามกฎหมาย
• เอกสารยืนยันที่อยู่ บางเจ้าขอ บางเจ้าไม่ขอ

ขั้นตอนยืนยันตัวตนส่วนใหญ่ใช้การถ่ายรูปหน้าคู่กับบัตร หรือไปยืนยันที่ตู้ของธนาคาร หรือที่เคาน์เตอร์เซอร์วิสในร้านสะดวกซื้อ แล้วแต่ว่าเจ้านั้นรองรับแบบไหน ปกติอนุมัติภายในหนึ่งถึงสามวันทำการ

บัญชีหุ้นมีกี่แบบ เลือกอันไหน

ตรงนี้คือจุดที่คนใหม่มักกดผ่านโดยไม่อ่าน แล้วมารู้ทีหลังว่าเลือกไม่ตรงกับที่ต้องการ

ประเภท	ทำงานยังไง	เหมาะกับ
วางเงินล่วงหน้า	โอนเงินเข้าบัญชีก่อน แล้วซื้อได้ไม่เกินเงินที่มี	มือใหม่ทุกคน คุมตัวเองง่ายที่สุด
บัญชีเงินสด	ซื้อก่อน แล้วตัดเงินจากบัญชีธนาคารในอีกสองวันทำการ	คนที่บริหารเงินสดคล่องแล้ว
บัญชีกู้ยืมเพื่อซื้อหุ้น	ยืมเงินโบรกมาซื้อ เพิ่มทั้งกำไรและขาดทุน	คนมีประสบการณ์และรับความเสี่ยงสูงได้จริง

คำแนะนำที่ตรงไปตรงมาที่สุดสำหรับคนเปิดพอร์ตครั้งแรกคือ เริ่มที่บัญชีวางเงินล่วงหน้า เพราะซื้อได้เท่าที่มีเงินจริง ไม่มีทางเผลอซื้อเกินตัวจนต้องหาเงินมาโปะทีหลัง

ส่วนบัญชีกู้ยืมเพื่อซื้อหุ้น ไม่ควรแตะในปีแรก เพราะเวลาราคาลงจะขาดทุนเร็วกว่าที่คิดหลายเท่า และถ้าหลักประกันต่ำกว่าเกณฑ์ โบรกมีสิทธิบังคับขายหุ้นของคุณโดยไม่ต้องรอให้คุณตัดสินใจ

เลือกโบรกเกอร์ยังไง

เราไม่บอกว่าเจ้าไหนดีที่สุด เพราะเงื่อนไขเปลี่ยนบ่อยและแต่ละคนใช้งานไม่เหมือนกัน แต่เกณฑ์ที่ควรเอาไปเทียบมีอยู่ไม่กี่ข้อ

1. ค่าคอมมิชชั่นและขั้นต่ำต่อรายการ ถ้าซื้อครั้งละไม่มาก ค่าขั้นต่ำต่อรายการจะกินเป็นเปอร์เซ็นต์สูงกว่าที่เห็นในตารางค่าคอม
2. แอปใช้ง่ายไหม ลองดูรีวิวและภาพหน้าจอก่อน แอปที่ใช้ยากทำให้กดผิดตอนตลาดผันผวน
3. มีหุ้นต่างประเทศให้ซื้อไหม ถ้าคิดจะลงทุนนอกในอนาคต เลือกเจ้าที่มีให้ตั้งแต่แรก จะได้ไม่ต้องเปิดพอร์ตใหม่
4. บทวิเคราะห์และข้อมูลที่ให้ บางเจ้าให้ข้อมูลงบการเงินย้อนหลังครบ บางเจ้าให้แค่กราฟ
5. บริการลูกค้า ตอนมีปัญหาเรื่องเงินจริง ๆ ความเร็วในการติดต่อได้สำคัญมาก

วิธีที่ใช้ได้จริงคือเอาพฤติกรรมของตัวเองไปแทนค่า สมมติว่าตั้งใจซื้อเดือนละครั้ง ครั้งละ 20,000 บาท ลองคิดว่าแต่ละเจ้าหักรวมแล้วเท่าไร ตัวเลขจะบอกเองว่าเจ้าไหนเหมาะกับคุณ ตัวเลขนี้เป็นเพียงตัวอย่างสมมติ ให้เปลี่ยนเป็นจำนวนที่คุณจะซื้อจริง

เปิดเสร็จแล้ว อย่าเพิ่งรีบซื้อ

ช่วงแรกหลังเปิดพอร์ตคือช่วงที่คนพลาดกันมากที่สุด เพราะอยากลองกดซื้อให้รู้ว่ารู้สึกยังไง สามอย่างนี้ทำก่อนได้ และช่วยได้จริง

ทำความรู้จักหน้าจอก่อน

ดูให้เข้าใจว่าช่องไหนคือราคาเสนอซื้อ ช่องไหนคือราคาเสนอขาย การส่งคำสั่งแบบระบุราคากับแบบราคาตลาดต่างกันยังไง และคำสั่งที่ส่งไปแล้วยกเลิกยังไง กดผิดตอนมีเงินจริงอยู่ในนั้นแก้ยากกว่ามาก

เริ่มด้วยเงินที่หายไปแล้วยังนอนหลับ

ไม้แรกไม่ใช่ไม้ที่ต้องกำไร แต่เป็นไม้ที่เอาไว้เรียนรู้ว่าตัวเองรู้สึกยังไง เวลาเห็นตัวเลขสีแดง คนจำนวนมากค้นพบว่าตัวเองรับความผันผวนได้น้อยกว่าที่คิดไว้ตอนอ่านทฤษฎี

จดเหตุผลที่ซื้อไว้ทุกครั้ง

เขียนสั้น ๆ ก็ได้ว่าซื้อตัวนี้เพราะอะไร คาดหวังอะไร และจะขายเมื่อไร พอเวลาผ่านไปกลับมาอ่าน คุณจะเห็นรูปแบบความคิดของตัวเองชัดขึ้นมาก นี่เป็นสิ่งที่แยกคนที่พัฒนาขึ้นเรื่อย ๆ ออกจากคนที่วนอยู่ที่เดิม

ค่าใช้จ่ายที่จะโดนหักจริง

ตอนกดซื้อขาย เงินไม่ได้หายไปแค่ค่าหุ้น ยังมีอย่างอื่นด้วย

• ค่าคอมมิชชั่น คิดเป็นเปอร์เซ็นต์ของมูลค่าซื้อขาย และมักมีขั้นต่ำต่อรายการ
• ค่าธรรมเนียมตลาดและหน่วยงานกำกับ จำนวนเล็กน้อยแต่มีทุกครั้ง
• ภาษีมูลค่าเพิ่ม คิดจากค่าธรรมเนียม ไม่ได้คิดจากมูลค่าหุ้น

ข้อสรุปเชิงปฏิบัติคือ ยิ่งซื้อขายถี่ ยิ่งจ่ายค่าธรรมเนียมมาก คนที่ซื้อขายวันละหลายรอบมักพบว่ากำไรที่ทำได้หายไปกับค่าธรรมเนียมเป็นก้อนใหญ่ โดยที่ไม่ทันสังเกตเพราะมันหักทีละนิด

คำถามที่พบบ่อย

เปิดพอร์ตต้องมีเงินขั้นต่ำเท่าไร

หลายเจ้าไม่มีขั้นต่ำในการเปิดบัญชีแล้ว แต่บางประเภทบัญชีอาจกำหนดเงินวางเริ่มต้น สิ่งที่กำหนดจริง ๆ ว่าเริ่มได้ด้วยเงินเท่าไรคือราคาหุ้นที่อยากซื้อ เพราะหุ้นไทยซื้อขายกันเป็นล็อตละ 100 หุ้น หุ้นราคา 30 บาทจึงต้องใช้อย่างน้อย 3,000 บาท

เปิดได้หลายโบรกพร้อมกันไหม

ได้ ไม่ผิดกฎอะไร คนจำนวนไม่น้อยเปิดสองเจ้าเพื่อเทียบค่าธรรมเนียมและใช้ข้อมูลจากทั้งสองฝั่ง แต่ช่วงเริ่มต้นควรใช้เจ้าเดียวก่อน จะได้ไม่สับสนและติดตามพอร์ตรวมได้ง่าย

อายุไม่ถึง 20 เปิดได้ไหม

เปิดได้ แต่ผู้ปกครองต้องยินยอมและร่วมลงนาม เงื่อนไขต่างกันไปตามแต่ละเจ้า ควรสอบถามโบรกเกอร์โดยตรงว่าต้องใช้เอกสารอะไรเพิ่ม

เงินในพอร์ตปลอดภัยแค่ไหน

หุ้นที่ซื้อจะถูกฝากไว้ที่ศูนย์รับฝากหลักทรัพย์ในชื่อของคุณ ไม่ได้อยู่กับโบรกเกอร์โดยตรง แต่ความเสี่ยงจากราคาหุ้นที่ลดลงยังเป็นของคุณเต็ม ๆ ควรใช้บริการเฉพาะโบรกเกอร์ที่ได้รับใบอนุญาตเท่านั้น

ซื้อหุ้นแล้วขายวันเดียวกันได้ไหม

ทำได้ในทางเทคนิค แต่ต้องระวังเรื่องเงินที่ยังไม่ชำระราคาและค่าธรรมเนียมที่จ่ายสองรอบ สำหรับคนเริ่มต้น การซื้อขายถี่มักทำให้ผลตอบแทนแย่ลงเพราะต้นทุนและอารมณ์ มากกว่าจะช่วยให้ได้กำไรเร็วขึ้น

สรุปสั้น ๆ

เปิดพอร์ตใช้เวลาไม่นานและเอกสารไม่เยอะ ส่วนที่ต้องคิดจริง ๆ คือ เคลียร์เงินสำรองฉุกเฉินและหนี้ดอกเบี้ยสูงให้เรียบร้อยก่อน เลือกบัญชีแบบวางเงินล่วงหน้าเพื่อคุมตัวเอง และเทียบค่าธรรมเนียมด้วยพฤติกรรมของตัวเอง ไม่ใช่ดูแค่ตัวเลขในโบรชัวร์

เปิดเสร็จแล้วยังไม่ต้องรีบซื้อ ทำความคุ้นเคยกับหน้าจอ เริ่มด้วยเงินที่รับไหว และจดเหตุผลที่ซื้อไว้ทุกครั้ง เท่านี้ก็เริ่มได้ดีกว่าคนส่วนใหญ่แล้ว ดูข้อมูลหุ้นไทยรายตัวได้ที่ หน้าหุ้นรายตัว และติดตามข่าวที่ หมวดหุ้นไทย

บทความนี้อธิบายขั้นตอนและเกณฑ์การเลือกโดยทั่วไป ไม่ได้แนะนำโบรกเกอร์รายใด เงื่อนไขและค่าธรรมเนียมของแต่ละเจ้าปรับได้ตลอด ต้องตรวจสอบกับโบรกเกอร์โดยตรงก่อนตัดสินใจ การลงทุนมีความเสี่ยง ใช้เพื่อการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน

อ่านต่อในหมวดหุ้นไทย

ดูบทความทั้งหมดในหมวดหุ้นไทย →